Meerdere Vlaamse centra voor nierziekten (Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA), AZ Werken Glorieux Ronse, Kliniek Zwarte Zusters Ieper, AZ Sint Jan Brugge, Sint Jozefziekenhuis Turnhout) waren aanwezig in de acute fase met artsen en verpleegkundigen. Hierbij bleek de nefrologische expertise essentieel in het verzorgen van mensen met nierfalen in het kader van een aardbeving. Deze hulpverlening van de eerste dag werd verdergezet met de oprichting van de vzw Nephrology Armenia Flanders (NAF). Via deze vzw werden in deze beginfase noodzakelijke geneesmiddelen en medisch materiaal aan Armenië geleverd. Tezelfdertijd werd een opleidingsprogramma georganiseerd met als doel de diagnose en behandeling van nierziekten in Armenië te helpen uitbouwen. Tientallen artsen, verpleegkundigen en dialysetechnici verbleven gedurende enkele weken tot maanden in de hoger vermelde nefrologische centra en werden er geconfronteerd met de moderne behandeling van nierziekten gedurende de jaren die volgden op deze aardbeving.

Aangezien nierfunctievervangende therapie d.m.v. dialyse uitermate duur uitvalt, werd van in de beginfase geopteerd om prioritair transplantatie uit te bouwen. Vanaf 1999 werd dan ook in de hoofdstad Jerevan een aantal niertransplantaties uitgevoerd door chirurgen en nefrologen van het UZA in samenwerking met de opgeleide Armeense dokters. De organen waren afkomstig van levende donoren, naaste familieleden van de patiënt. De correcte selectieprocedures van deze donoren en de technieken werden ook vanuit ons centrum overgedragen aan de Armeense artsen. Om de mogelijkheid tot transplantatie voor alle patiënten open te stellen, dient er in de toekomst ook een cadaverdonorprogramma te worden opgestart. Onze ervaring met hersendood en donorconditionering op intensieve zorgen kan de Armeense transplantgemeenschap van grote dienst zijn. Via deze weg kan dan in een nog verdere toekomst ook aan hart-, lever- en andere orgaantransplantaties gedacht worden.

Vijf jaar na de eerste niertransplantatie in Armenië, worden de meeste niertransplantaties in Jerevan autonoom door het Armeens team uitgevoerd. De resultaten benaderen de Westerse resultaten van niertransplantatie. Deze stroomversnelling heeft verscheidene andere lacunes in de Armeense gezondheidszorg aan het licht gebracht: enerzijds de beperkte laboratoriummogelijkheden en anderzijds de beperking van sommige aanpalende medische disciplines. Er werd hierin door NAF en andere ondersteunende organisaties ruim geïnvesteerd (Cyclosporine-bepaling, correcte ionogrambepaling, verbetering van de bacteriologie, opleiding van de anatoompatholoog, initiatieven in diabetes mellitus behandeling, verbeteren van echografie, …). Er valt echter nog heel veel te realiseren.

Op het vlak van preventieve geneeskunde wordt een nieuw initiatief genomen: screening op grote schaal van kinderen en jonge volwassenen voor proteïnurie, als marker van beginnende nieraantasting; dit project wordt ondersteund door de COMGAN-organisatie van de ISN (International Society Nephrology). In 2003 kreeg NAF een internationale erkenning: de ISN heeft onze hulpverlening aan Armenië tot modelproject uitgeroepen (3/125).

Het doel van NAF blijft de medische hulpverlening aan Armenië waarbij de diagnostisch-therapeutische geneeskunde verder wordt uitgebouwd: transfer van technologie en middelen, klinische onderwijsseminaries en uitwisseling van personeel moeten dit waarmaken. In 2005 wordt een preventieprogramma in het domein van de nefrologie opgestart.

Om dit alles te kunnen blijven realiseren worden financiële middelen gezocht. Zo organiseerde NAF reeds driemaal een concertavond met internationaal gerenommeerde Armeense artiesten in enkele van de mooie Antwerpse kerken. Verder werden sportmanifestaties (een “dodentocht” en een fietstocht) en een benefietparty (de “UZAtters”) ingericht. Steeds worden veel enthousiaste sponsors bereid gevonden hun steentje bij te dragen en aan deze activiteiten deel te nemen: het is dankzij deze onschatbare hulp dat NAF haar hulpverlening kan verderzetten. Wij danken al deze mensen hiervoor van harte, mede in naam van de Armeense patiënten en gezondheidswerkers en hopen op uw onmisbare steun te mogen blijven rekenen.

Het NAF-team

M. De Broe, JP. Van Waeleghem, P. Arnouts, G. Verpooten, D. Ysebaert, T. Chapelle, W. Leyssens, A. Matossian, C. Stoelen, R. Hombrouckx, K. Flamée, L. Larno, V. Van Hoof, M. Helbert, D. De Weerdt, D. Kint, E. Snelders, E. Van Hout, B. Reynders, M. Gysbrechts, D. Van Looy.