Vooral overgewicht brengt steeds meer mannen in penopauze

30 jul 2015

Zweetaanvallen, lusteloosheid, minder zin in seks, overgewicht: een klein percentage mannen van middelbare leeftijd zit in de overgang, of de penopauze, zoals het ook genoemd wordt. Urologen wijzen erop dat een groot deel van deze klachten te wijten is aan overgewicht. 'Goed nieuws, want daar valt iets aan te doen. En daarvoor moeten we niet altijd testosteron bijgeven.' 

Een luide oproep van de Nederlandse uroloog Cobi Reisman gisteren inDe Volkskrant. Hij ziet steeds meer mannen van middelbare leeftijd op zijn spreekuur met een serieuze buik over hun riem hangen, die klagen over vermoeidheid, lusteloosheid, seksuele problemen, verlies aan libido en opvliegers. De andropauze, penopauze of mannelijke overgang, zegt hij. Veroorzaakt door een fikse val in hun testosterongehalte. Klopt, zeggen Vlaamse experts, maar het grootste deel van de middelbare mannen heeft problemen omdat ze veel te zwaar zijn.

 Symptomen van de penopauze

Overgewicht, vermoeidheid, slap, lusteloos, erectieproblemen, minder zin in seks, opvliegers, prikkelbaarheid. Klachten die goed lijken op waar vrouwen mee worstelen als ze in de menopauze terechtkomen. Toch zijn het niet altijd die dingen waarvoor Belgische mannen bij de uroloog op consultatie gaan. 'Ze komen op hun 45ste voor een prostaatonderzoek of op latere leeftijd met erectieproblemen, maar die symptomen komen maar naar boven als je zelf doorvraagt', vertelt dokter Stefan De Wachter (diensthoofd urologie, UZA).

 Dit zijn de oorzaken

Bij vrouwen vallen rond hun 50ste de eierstokken volledig stil, waardoor het oestrogeengehalte in een klap quasi nul wordt. 'Je zou een man moeten castreren om hetzelfde effect te hebben. Bij mannen daalt hun testosteronspiegel vanaf hun 30ste, maar veel geleidelijker met ongeveer 1 procent per jaar', zegt professor Dirk Vanderschueren, professor endocrinologie (UZ Leuven), die meewerkte aan een grote studie rond het onderwerp. 'Bij een kleine hoeveelheid mannen daalt dat testosteron extreem door hun leeftijd: zij komen in de ­andropauze terecht en hebben ook zulke klachten. Wij gebruiken de termlaat hypogonadisme.'

In de Leuvense studie ging het over 2 procent van de mannen. 'Maar bij 10 tot 15 procent van de mannen zagen we een testosterondaling die rond de grenswaarde schommelde, te wijten aan hun levensstijl en overgewicht.' Vooral mannen met een serieuze buik over hun broekriem lopen extra risico. 'In dat viscerale vet zit een enzym dat testosteron omzet in oestrogeen, wat verder de productie van testosteron in het gedrang brengt', zegt Stefan De Wachter. 'Meer mannen hebben hier wellicht de laatste jaren last van. Door onze bourgondische ­levensstijl, doordat we minder ­bewegen.'

Dit kan je eraan doen

Het goede nieuws is dus dat 'de mannelijke overgang' in de meeste gevallen omkeerbaar is. Met een ­afspraak bij de diëtist, door te stoppen met roken, door meer te bewegen. 'Wie het nodig heeft, kan extra testosteron krijgen in de vorm van hormoongel. Maar als je gewicht verliest en blijft bewegen, is er een grote kans dat je lichaam weer zelf testosteron begint aan te maken', zegt Dirk Vanderschueren.

 Het is wel belangrijk dat er wat meer bewustwording komt rond het onderwerp, zeggen beide artsen. 'Het is soms moeilijk de diagnose te stellen. Is het dit? Of een depressie?', zegt Vanderschueren. Maar ook voor mannen en hun gezin is het besef belangrijk. 'Je mag nooit zomaar zelf testosteron slikken dat je op het net bestelt, wat soms gebeurt als mannen hun symptomen via Google beginnen op te zoeken', zegt De Wachter. 'Dat is gevaarlijk. Anderzijds is het ook belangrijk dat hun vrouwen beseffen dat zij niet de enige zijn die prikkelbaarder kunnen zijn door de overgang.'

Bron: Het Nieuwsblad