Hartklep herstellen met minimaal invasieve chirurgie

Eddy (73) tenniste nog elke week, tot hij plots hartproblemen kreeg. Via een nieuwe operatietechniek werd zijn hartklep hersteld langs een kleine insnede. ‘Ik ben heel blij dat ik snel weer op de been was.’
 
In januari voelde Eddy tijdens het tennissen een plotselinge pijnscheut. Een controle wees uit dat er een lek was aan de mitralisklep: een parachutevormige klep die het bloed door laat stromen van de linkerboezem naar de linkerkamer. Omdat de klep niet meer helemaal sloot, stroomde het bloed terug, wat ook symptomen zoals Eddy’s opgezwollen voeten verklaarde.

Om verdere slijtage te vermijden, moest de hartklep hersteld worden. Daarvoor verwees het regionale ziekenhuis Eddy door naar het UZA. ‘Op zich is zo’n lek niet levensbedreigend’, zegt prof. dr. Inez Rodrigus, diensthoofd cardiochirurgie in het UZA. ‘Maar als je de klep niet herstelt, dan zal het hart het uiteindelijk begeven. We weten niet precies wat de oorzaak is van slijtage aan de mitralisklep. Leeftijd speelt zeker een rol, maar we zien het ook bij jonge mensen.’

Nieuwe techniek

Klassiek gebeurt een ingreep aan een hartklep via een openhartoperatie, waarbij het borstbeen wordt doorgezaagd om het hart rechtstreeks te kunnen opereren. Maar vandaag kunnen bepaalde ingrepen ook via minimaal invasieve chirurgie. Dat zijn operaties via een veel kleinere insnede, in Eddy’s geval aan de zijkant onderaan, tussen de ribben. De artsen werken daarvoor met camera’s en lange instrumenten. De machine die het werk van het hart even overneemt, wordt aangesloten via de bloedvaten in de lies. ‘Het kan niet bij iedereen’, benadrukt Rodrigus. ‘Er zijn heel wat voorwaarden: het probleem mag niet te complex zijn, de patiënt mag geen overgewicht hebben en de aders van de lies mogen niet verkalkt zijn.’

Alle vertrouwen in hartchirurg

De avond voor de operatie overliep Rodrigus met Eddy nog eens alle details. ‘Als er bijkomende problemen zijn, moeten we soms toch een openhartoperatie doen’, zegt Rodrigus, ‘Ik wil zeker zijn dat de patiënt het risico begrijpt.’ Eddy had er alle vertrouwen in. ‘Eens de operatie begint, is de beslissing aan de chirurg.’

Complexe operatie, sneller herstel

De operatie verliep volgens plan: de klep was vlot hersteld, en na even stilgelegen te hebben, begon het hart meteen weer te kloppen. Rodrigus: ‘Een dergelijke ingreep uitvoeren via minimaal invasieve technieken is complex, we doen het nog niet zo lang. Pas toen de voordelen duidelijk bewezen waren, zijn we ermee begonnen. Het is een grote investering: je moet naar symposia gaan, leren werken met langere instrumenten, oefenen met een simulator en het hele team klaarstomen. We hebben vier hartchirurgen in het UZA, die kunnen het nu allemaal. Zo vermijden we lange wachtlijsten voor bepaalde ingrepen.’

Opgelucht

Eddy ontwaakte op de afdeling intensieve zorgen: ‘De eerste dag herinner ik mij niet meer. Maar daarna ging het snel beter met mij.’ Rodrigus: ‘Bij een klassieke operatie zetten we het doorgezaagde borstbeen weer vast en moet je rekenen op zes weken herstel. Vergelijk het met een arm in het gips. Door te werken via minimaal invasieve operatietechnieken, blijft het borstbeen intact en is de patiënt sneller weer mobiel.’ Daar was Eddy heel blij om: ‘Mijn vrouw krijgt momenteel een behandeling tegen borstkanker. Dankzij de nieuwe operatietechniek kan ik sneller weer autorijden en mezelf behelpen: dat is nu een groot voordeel.’
 
Ook bij de controle zes weken na de operatie zag alles er prima uit. De pijn was weg en de klep werkte zoals het hoort. ‘Als alles goed gaat, kan ik deze zomer weer tennissen’, zegt Eddy opgelucht. ‘Ik kijk er nu al naar uit.’
 
Info: Dienst cardiochirurgie UZA, T 03 821 31 29, cardiochirurgie@uza.be

Wanneer kan een kijkoperatie aan het hart?

Er bestaan steeds meer technieken om een operatie aan het hart uit te voeren zonder de borstkas helemaal open te maken. ‘Sommige operaties aan de aorta of de aortaklep gebeuren langs de bovenkant van het hart, waardoor enkel het bovenste deel van de borstkas open moet’, zegt cardiochirurg dr. Dina De Bock. Bij andere operaties werken de artsen met een kleine insnede tussen de ribben, bijvoorbeeld om een mitralisklep te vervangen (zie artikel). ‘Ook een bypassoperatie aan de kransslagader onderaan kan in sommige gevallen via een kleine insnede: MIDCAB of Minimally Invasive Direct Coronary Artery Bypass heet dat. We leggen daarbij het hart niet stil, maar gebruiken een speciale klem om een deel van het hart te immobiliseren, zodat we daar kunnen werken’, zegt cardiochirurg dr. Steven Laga.
Bij oudere mensen met een groot risico op complicaties, kan de aortaklep vervangen worden via de lies. Dat gebeurt enkel als er geen andere opties zijn. Het nadeel is dat de klep waarmee dat mogelijk is, minder lang meegaat dan andere kleppen. De mogelijkheden hangen altijd af van de aard van het probleem en de fysieke toestand van de patiënt. Wie vragen heeft, vraagt dus het best raad aan zijn arts.

Bron: maguza.be