Plots overlijden voorkomen

Jaarlijks sterven wereldwijd negentien miljoen mensen aan hart- en vaatziekten. Binnen die groep overlijdt een aanzienlijk percentage plots, zonder dat er voordien klachten waren. Om dat aantal te verminderen is een vroegtijdige diagnose cruciaal. De cardiale CT-scan, ook wel bekend als multi slice CT-scan, kan op dat vlak een belangrijke bijdrage leveren.

Klassieke CT-scan

De ‘gewone’ CT-scan dateert al van eind jaren zeventig. Het is een diagnostische techniek die gebruik maakt van röntgenstralen, net als bijvoorbeeld een RX-opname. Het bijzondere aan de CT-scan is dat deze driedimensionale informatie oplevert. De röntgenstralen gaan dwars door het lichaam van de patiënt : deze bevindt zich tussen de bron die röntgenstralen uitzendt en de detector, het toestel dat de stralen absorbeert. Het detectietoestel zet de ontvangen informatie om in een beeld met grijs-witte waarden.

Multi slice CT-scan

‘Sinds een jaar beschikken we nu over de multi slice CT-Scan’, zegt dr. Özkan Özsarlak van de dienst radiologie. ‘Het verschil met een gewone CT-scan is dat dit toestel veel sneller is en verschillende detectoren bevat, waardoor je in korte tijd een groter volume kunt scannen. Bovendien kunnen de detectoren dunnere snedes analyseren, waardoor we tot 0,75 millimeter nauwkeurig kunnen scannen. Zo krijg je preciezere informatie over het orgaan of lichaamsdeel in kwestie. Kort samengevat kunnen we zeggen dat je met de cardiale CT-scan op kortere tijd dunnere snedes kunt maken van een groter volume.’

Toepassingen binnen cardiologie

Vooral binnen de cardiologie zijn de verwachtingen rond de multi slice CT-scan hooggespannen. Doordat hartbloedvaten gemiddeld maar 1,5 tot 3 millimeter dik zijn, is het in dit domein erg belangrijk dat je uiterst fijne snedes kunt maken. Bovendien is een hart altijd in beweging, wat een extra snelle beeldvormingstechniek vereist.
‘Binnen de cardiologie zijn er twee belangrijke toepassingen’, preciseert prof.dr. Bharati Shivalkar, UZA-cardioloog. ‘Om te beginnen kunnen we de multi slice CT-scan gebruiken om de kalkneerslag in de kransslagader te meten. Dat is belangrijk, want een hogere graad van kalkneerslag gaat samen met een verhoogd risico op ernstige kransslagadervernauwing en een hartinfarct. Bovendien geeft de kalkneerslag ons een betrouwbare aanduiding over de graad van aderverkalking op dat moment. In de tweede plaats is de nieuwe CT-scan een geschikte techniek om op een niet-ingrijpende manier de graad van kransslagadervernauwing na te gaan. We kunnen concreet in kaart brengen in welke mate er sprake is van kranslagaderziekte met aderverkalking of vernauwingen, rekening houdend met de leeftijd van de patiënt. Op basis van die informatie kunnen we beslissen of de patiënt al dan niet behandeld moet worden.’

Doelgroep

Shivalkar en Özsarlak hopen dat de nieuwe techniek het mogelijk zal maken om patiënten met een verhoogd risico op een hartinfarct sneller op te sporen. Vandaag wordt die kans voornamelijk berekend op basis van de Framingham-risicobepaling, met als criteria leeftijd, rookgedrag, bloeddruk en cholesterolgehalte. Mensen die op basis daarvan tot de hoge-risicogroep behoren, komen in aanmerking voor een strenge preventieve aanpak en eventueel gericht invasief hartonderzoek, zoals een hartcatheterisatie. Zij vormen dus niet de doelgroep van de cardiale CT-scan.
‘Maar een aantal mensen die op basis van de de Framingham- risicoscore een laag tot middelmatig risico vertonen, kunnen wel baat hebben bij de nieuwe techniek’, legt Shivalkar uit. ‘Sommigen hebben immers bijkomende problemen, zoals een familiale voorgeschiedenis van hartproblemen, zwaarlijvigheid en een verminderd inspanningsvermogen. Die mensen kunnen evengoed zieke kransslagaders hebben, zonder dat er daarom zichtbare klachten zijn. De cardiale CT-scan stelt ons in staat om binnen die specifieke groep op een snelle, niet-ingrijpende manier de risicopatiënten eruit te halen. Zo kunnen op termijn veel onverwachte overlijdens voorkomen worden.’