magUZA - zorgmagazine van het universitair ziekenhuis van antwerpen

Het immuunsysteem beschermt ons lichaam tegen externe belagers zoals virussen, bacteriën of schimmels. Toch functioneert dat systeem niet bij iedereen altijd even feilloos.

Bij een allergische reactie reageert het immuunsysteem onnodig op bepaalde stoffen die we allergenen noemen. Het kan gaan om huisstofdeeltjes (meer bepaald de uitwerpselen van de huisstofmijt), stuifmeel, epithelen van huisdieren (huidschilfers of haartjes), het eiwit van eieren of melk, en tal van andere stoffen.

Wat gebeurt er precies?

Bij een eerste contact met een allergeen maakt het immuunsysteem antistoffen aan maar ontstaat nog geen allergische reactie. Bij een hernieuwd contact met dezelfde stof komen chemische stoffen vrij die inwerken op cellen in ons lichaam. Een allergische reactie is het resultaat. Afhankelijk van de plaats waar de chemische stoffen vrijkomen, manifesteert de allergie zich ter hoogte van de luchtwegen (bv. astma), de neus (bv. hooikoorts) of de huid (bv. atopisch eczeem). Wanneer allergenen in de algemene circulatie terechtkomen, zoals na een wespensteek of na inname van een bepaald geneesmiddel, kan dat een bloeddrukdaling of shock teweegbrengen waarbij snel ingrijpen noodzakelijk is. Elke persoon kan in principe anders en in verschillende mate reageren op hetzelfde allergeen.

Erfelijk?

‘Mensen met een allergie hebben de erfelijke en aangeboren eigenschap, ook wel atopie genaamd, om onschadelijke antistoffen aan te maken’, luidt het bij prof. dr. Willem Stevens, diensthoofd immunologie en allergologie. ‘Het gaat om naar schatting 10 tot 20% van de bevolking, en is vaak het geval bij astma of rinitis. Of deze personen ooit last krijgen van een allergie, hangt onder meer af van hun omgeving of de mate waarin ze blootgesteld worden aan bepaalde stoffen.’
Andere patiënten krijgen reacties die niet het gevolg zijn van een afwijking in het immuunsysteem, zogenaamde pseudo-allergische reacties. Het onderliggende mechanisme is niet gekend maar de symptomen zijn gelijkaardig met die van een allergische reactie. Pseudo-allergische reacties kunnen optreden na inname van kleurstoffen, bewaarmiddelen, natuurlijke stoffen of geneesmiddelen. In tegenstelling tot allergische reacties is de gevoeligheid voor deze stoffen niet erfelijk of leeftijdsgebonden. Sommige personen reageren pas vanaf een bepaalde hoeveelheid van de ingenomen stof. De diagnose berust eventueel op eliminatie- en provocatietesten.