Slaapcentrum begeleidt ouders

Kinderen tot de leeftijd van 16 jaar komen terecht in het slaapcentrum voor kinderen.
Een eerste groep die aanklopt voor een slaaponderzoek zijn ouders met zuigelingen. Meestal worden de ouders doorverwezen door de kinderarts of neonatoloog 'Wij informeren ouders in eerste instantie over welke slaapomgeving het beste is voor kleine zuigelingen', zegt Nancy Schrauwen. 'Zo raden we aan om het kind op de rug te laten slapen, de kamertemperatuur niet hoger in te stellen dan 20°C, niet te roken en uiteraard horen huisdieren niet thuis in het kinderbedje.'
Voor het slaaponderzoek verblijft de zuigeling gedurende één nacht in het ziekenhuis onder begeleiding van een van de ouders. 'Belangrijk is dat de ouders weten dat het slaaponderzoek geen sluitend antwoord biedt op de vraag of het kind vatbaar is voor wiegendood', waarschuwt Schrauwen. 'Het onderzoek brengt alleen extra informatie over eventuele onregelmatigheden. Op basis van de resultaten van het slaaponderzoek is het wel mogelijk in te schatten of een tijdelijke monitoring van het kind tijdens de slaap noodzakelijk is.'

Preventieve monitoring

Premature zuigelingen, zuigelingen die een ALTE doorgemaakt (ternauwernood aan wiegendood ontsnapt zijn, red.) hebben, zuigelingen met een geboortegewicht van minder dan 1500 g en zuigelingen waar het slaaponderzoek afwijkingen aan het licht bracht komen in aanmerking voor preventieve monitoring. Via elektroden op het lichaam registreert de monitor de hart- en ademhalingsfunctie. De monitoring verloopt over een periode van tien weken, die naargelang de geregistreerde resultaten kan verlengd worden.
De patiëntenbegeleiding bij die groep is zeer belangrijk. 'Voor de monitoring wordt tijdens een intakegesprek duidelijk uitgelegd wat de doelstelling is en wat ouders moeten doen als de monitor alarm slaat. Op geregelde tijdstippen organiseert ons team een cursus reanimatieoefeningen, zodat ouders of personen die op de baby passen weten wat ze in noodgevallen moeten doen', zegt Mariska Waldukat, die instaat voor de begeleiding van de ouders. 'Als na een periode van 10 weken monitoring blijkt dat er zich tijdens het slapen geen cardiorespiratoire afwijkingen voordoen, dan wordt het monitoren gestopt. Voor sommige ouders is dat een moeilijk moment, omdat de monitor hen een gevoel van veiligheid geeft.'

Als slapen niet lukt

Slaapproblemen bij opgroeiende kinderen worden vaak beschouwd als gewone problemen die bij de ontwikkeling en opvoeding horen. Meestal is dat ook zo. Toch kunnen slaapproblemen veel gevolgen hebben voor het kind en het gezin en kan het nodig zijn hulp en advies te vragen.

'We stellen vast dat de drempel om aan te kloppen in het slaapcentrum nog altijd hoog is', stelt Nancy Schrauwen vast. 'Ouders die bij ons om raad komen, hebben vaak al van alles uitgeprobeerd en al heel wat goedbedoeld en soms tegenstrijdig advies gehoord. Ze worden heen en weer geslingerd tussen gevoelens van bezorgdheid, twijfel, boosheid en irritatie. Ook vermoeidheid eist zijn tol'.

Maar een slaapprobleem verhelp je niet in enkele dagen. 'Wij proberen de ouders eerst een inzicht te geven in het slaap-, leef- en voedingspatroon van hun kind door het bijhouden van een slaap-waak-voedingsdagboek', legt Schauwen uit. 'We evalueren dat boek regelmatig en sturen het bij. Er kan bijvoorbeeld een stappenplan uitgewerkt worden. We vragen de ouders dan bij voorbeeld bij het kind te gaan als het huilt maar het NIET uit bed te nemen om het te troosten. Verder raden we steeds iets langer te wachten om bij het kind te gaan en de troost(contact)periode stelselmatig te verkorten. Om die methode een kans op slagen te gunnen moet je als ouder zeer gemotiveerd zijn en erin geloven. En als dat het geval is, stellen we vast dat het ook werkt', weet Schrauwen.

Er bestaat niet zoiets als "de enige of de ideale aanpak". Het welslagen van een bepaalde aanpak hangt af van veel factoren zoals bijvoorbeeld de omgeving, de mogelijkheden van het kind, het temperament van het kind, wat je als ouder zelf ziet zitten en wat haalbaar is binnen het gezin. Nancy Schrauwen: 'Op basis van al die elementen stellen we samen met de ouders een individueel-realistisch plan op. Ondersteuning en coaching vanuit het slaapcentrum is erg belangrijk voor het welslagen van die opdracht.'