Bloedarmoede
Wat?
Bij bloedarmoede is er een tekort aan rode bloedcellen in het bloed, of vertonen de rode bloedcellen te weinig hemoglobine. Hemoglobine is een ijzerhoudend eiwit dat ervoor zorgt dat zuurstof uit de longen gebonden en vervoerd kan worden.
Oorzaken
Bloedarmoede is geen ziekte op zich, maar een symptoom. De onderliggende oorzaak is zelden een echte bloedziekte.
'Op onze dienst zien wij regelmatig patiënten die behalve bloedarmoede en vermoeidheid geen andere klachten hebben', vertelt Berneman. 'In veel gevallen is er sprake van een ijzertekort. Het is dan aan ons om uit te zoeken waar die klachten vandaan komen. De oorzaak kan variëren van iets heel onschuldigs tot een ernstige aandoening. Een veelvoorkomende oorzaak zijn bloedingen en bij vrouwen een overvloedige menstruatie. Maar er kunnen tal van andere oorzaken zijn, waaronder een darmpoliep of darmgezwel, een maagzweer of maagbloeding, een verstoorde schildklierwerking, glutenallergie, verminderde ijzeropname of leukemie. Om de onderliggende kwaal te ontdekken en te behandelen, verwijzen we de patiënt dikwijls naar de dienst die hem kan helpen, bijvoorbeeld gastro-enterologie, gynaecologie, endocrinologie of radiologie. Het gebeurt ook dat we geen duidelijke oorzaak vinden.'
In bepaalde gevallen is een maag- of darmonderzoek nodig om een darmgezwel of een andere ernstige ziekte uit te sluiten. 'Patiënten staan daar vaak weigerachtig tegenover. Het kost soms veel diplomatie en overtuigingskracht om ze te overhalen. Maar we weten hoe belangrijk het is dat die zaken onderzocht worden', aldus Berneman.
Moraal van het verhaal is dat je bij bloedarmoede altijd op zoek moet gaan naar de oorzaak.
'Zeker bij een blijvend ijzertekort bewijst de arts zijn patiënt geen dienst door hem alleen maar ijzerpillen voor te schrijven, maar zijn verdere onderzoeken nodig. Omdat er altijd sprake kan zijn van een ernstige ziekte, organiseren we onze raadplegingen zo dat patiënten indien nodig heel snel bij ons terecht kunnen', zegt Berneman.
Misvattingen
Over ijzertekort en de mogelijke oorzaken ervan bestaan nogal wat fabeltjes. Het is bijvoorbeeld niet zo dat iemand met een ijzertekort veel spinazie moet eten. IJzer in groentes wordt namelijk niet goed door de darm opgenomen, ijzer in vlees wel. IJzertekort door een ontoereikende voeding komt in het westen overigens nauwelijks voor.
Ook het idee dat je voedingssupplementen nodig hebt om gezond te blijven, is uit de lucht gegrepen. Het nut ervan is niet duidelijk wetenschappelijk aangetoond, tenzij in specifieke omstandigheden als zwangerschap of na bepaalde vermageringsoperaties.
Bij bloedarmoede is er een tekort aan rode bloedcellen in het bloed, of vertonen de rode bloedcellen te weinig hemoglobine. Hemoglobine is een ijzerhoudend eiwit dat ervoor zorgt dat zuurstof uit de longen gebonden en vervoerd kan worden.
Oorzaken
Bloedarmoede is geen ziekte op zich, maar een symptoom. De onderliggende oorzaak is zelden een echte bloedziekte.
'Op onze dienst zien wij regelmatig patiënten die behalve bloedarmoede en vermoeidheid geen andere klachten hebben', vertelt Berneman. 'In veel gevallen is er sprake van een ijzertekort. Het is dan aan ons om uit te zoeken waar die klachten vandaan komen. De oorzaak kan variëren van iets heel onschuldigs tot een ernstige aandoening. Een veelvoorkomende oorzaak zijn bloedingen en bij vrouwen een overvloedige menstruatie. Maar er kunnen tal van andere oorzaken zijn, waaronder een darmpoliep of darmgezwel, een maagzweer of maagbloeding, een verstoorde schildklierwerking, glutenallergie, verminderde ijzeropname of leukemie. Om de onderliggende kwaal te ontdekken en te behandelen, verwijzen we de patiënt dikwijls naar de dienst die hem kan helpen, bijvoorbeeld gastro-enterologie, gynaecologie, endocrinologie of radiologie. Het gebeurt ook dat we geen duidelijke oorzaak vinden.'
In bepaalde gevallen is een maag- of darmonderzoek nodig om een darmgezwel of een andere ernstige ziekte uit te sluiten. 'Patiënten staan daar vaak weigerachtig tegenover. Het kost soms veel diplomatie en overtuigingskracht om ze te overhalen. Maar we weten hoe belangrijk het is dat die zaken onderzocht worden', aldus Berneman.
Moraal van het verhaal is dat je bij bloedarmoede altijd op zoek moet gaan naar de oorzaak.
'Zeker bij een blijvend ijzertekort bewijst de arts zijn patiënt geen dienst door hem alleen maar ijzerpillen voor te schrijven, maar zijn verdere onderzoeken nodig. Omdat er altijd sprake kan zijn van een ernstige ziekte, organiseren we onze raadplegingen zo dat patiënten indien nodig heel snel bij ons terecht kunnen', zegt Berneman.
Misvattingen
Over ijzertekort en de mogelijke oorzaken ervan bestaan nogal wat fabeltjes. Het is bijvoorbeeld niet zo dat iemand met een ijzertekort veel spinazie moet eten. IJzer in groentes wordt namelijk niet goed door de darm opgenomen, ijzer in vlees wel. IJzertekort door een ontoereikende voeding komt in het westen overigens nauwelijks voor.
Ook het idee dat je voedingssupplementen nodig hebt om gezond te blijven, is uit de lucht gegrepen. Het nut ervan is niet duidelijk wetenschappelijk aangetoond, tenzij in specifieke omstandigheden als zwangerschap of na bepaalde vermageringsoperaties.
DOSSIER
