Behandeling obesitas: multidisciplinaire aanpak
In het UZA kunnen patiënten met ernstig overgewicht terecht voor een volledig behandelingspakket. Afhankelijk van hun noden omvat dit voedingsadvies, bewegingstherapie, medicatie en in uitzonderlijke gevallen chirurgie.
Diagnosestelling
Voor er met een behandeling wordt gestart, wordt elk gewichtsprobleem individueel nauwkeurig in kaart gebracht.
'We voeren een aantal tests uit die onder meer nagaan hoe de verhouding tussen vet en spieren is en hoe de verbranding van calorieën verloopt. Dit gebeurt aan de hand van meting van de calorieverbranding op de metabole eenheid, en geeft ons een idee over de stofwisseling in rust. Ook wordt er een bloedonderzoek verricht. Daarmee onderzoeken we onder meer of er geen hormonaal probleem is en of het overgewicht al bepaalde gevolgen heeft gehad, zoals een gestoorde bloedsuikerspiegel of een verhoogd cholesterolgehalte', zegt prof.dr. Luc Van Gaal, diensthoofd diabetologie, metabole ziekten en nutritiepathologie.
Behandeling: voedingstherapie centraal
Afhankelijk van de onderzoeksresultaten, het overgewicht en de leeftijd stippelt de arts samen met de patiënt een beleid uit. Daarbij speelt voedingstherapie onder begeleiding van het diëtistenteam bijna altijd een centrale rol. Ook lichaamsbeweging krijgt de nodige aandacht. Sinds kort werkt de dienst met een kinesitherapeut, die zich specifiek met dat luik bezighoudt.
Medicatie
Een beperkte groep patiënten is gebaat met medicatie. De dienst diabetologie van het UZA heeft op dat vlak een grote expertise. Als er nieuwe medicijnen tegen obesitas worden getest, is het ziekenhuis daar als referentiecentrum bijna altijd bij betrokken.
'Medicatie is zeker geen eerste optie, maar kan nuttig zijn voor mensen die al verschillende mislukte pogingen hebben ondernomen om te vermageren', aldus Van Gaal. 'In grote lijnen zijn er twee types medicijnen: middelen die de eetlust remmen of de verzadiging verhogen, en middelen die ervoor zorgen dat de vetten in de voeding maar gedeeltelijk door de darm worden opgenomen. Met medicatie slagen de patiënten er meestal in om in zes maanden tien procent van hun gewicht te verliezen, wat een grote stap vooruit is op gezondheidsvlak. De medicijnen zijn wel maar een hulpmiddel: je moet ze altijd combineren met een dieet en extra beweging.'
Net als alle geneesmiddelen hebben ook deze een aantal mogelijke nevenwerkingen. Sommige patiënten kampen met diarree of een vette stoelgang, anderen krijgen een licht verhoogde bloeddruk.
Chirurgische ingreep
Ten slotte zijn een aantal chirurgische ingrepen mogelijk.
'Maar die zijn enkel bedoeld voor een beperkte groep patiënten met een heel ernstige graad van overgewicht. En dan nog moeten we zeker zijn dat de patiënt alle andere methodes geprobeerd heeft', beklemtoont Van Gaal.
Blijvende begeleiding
Vermageren is één ding, de kilo's eraf houden blijkt vaak andere koek.
'Zelfs een relatief klein gewichtsverlies behouden, is niet gemakkelijk. Daarom blijven we onze patiënten ook na de behandeling altijd volgen', besluit Van Gaal.
Gewicht verliezen door beweging
Voor gericht oefenen is een hartslagmeter een handig hulpmiddel. Wil je je vetten als brandstof aanspreken, dan zou je polsslag tijdens het sporten ongeveer zestig procent van je maximale hartslag moeten bedragen. Die maximale hartslag kun je bij benadering berekenen door je leeftijd af te trekken van 220.
'Maar als je vrij zwaar bent, is het eigenlijk niet verstandig je zomaar in een sport te gooien. Je gaat dan het best eerst bij de huisarts langs voor advies. Wil je blijvende begeleiding, dan kun je daarvoor aankloppen in een fitnesscentrum of bij een kinesitherapeut', zegt Dirk Vissers van de dienst metabole ziekten.
Sporten die belastend zijn voor de gewrichten, bijvoorbeeld rennen of squashen, zijn niet aan te raden voor iemand met veel overgewicht.
DOSSIER
