Acute pijndienst: pijnbestrijding na ingreep


Pijn na operatie hoort er niet bij

De acute pijndienst werd in 2002 in het leven geroepen nadat bleek dat patiënten na een operatie nog te vaak pijn leden, hetzij omdat ze niet genoeg medicatie kregen, hetzij omdat ze niet wilden of durfden klagen.
'Patiënten moeten weten dat pijn na een operatie er niét bijhoort', onderstreept de acute pijnverpleegkundige. 'Pijn heeft allerlei negatieve gevolgen die het genezingproces kunnen bemoeilijken. Door de stress krijgt de patiënt minder rust en gaan zijn bloeddruk en polsslag omhoog, wat - zeker bij hartpatiënten - voor zuurstoftekort in het hart kan zorgen. Verder is er meer risico op het ontstaan van bloedklontertjes, en kampen deze patiënten veel meer met angst en ongerustheid. Hoe langer je de pijn laat aanslepen, hoe groter bovendien het risico dat deze chronisch wordt.'

Samenstelling acute pijndienst

Naast De Belder maken ook anaesthesisten dr. Guy Hans, hoofd van het pijncentrum, en dr. Vincent Hoffmann deel uit van de acute pijndienst, evenals Nancy Van Genechten van directie patiëntenzorg.

Werking acute pijndienst

Bedoeling van de acute pijndienst is om het postoperatieve pijnbeleid te standaardiseren. Dat gebeurt in de eerste plaats door nieuwe behandelingsschema's uit te werken, die er onder meer voor zorgen dat de verpleegkundigen meer armslag krijgen. Daardoor kunnen zij nu bijvoorbeeld morfine toedienen - uiteraard in welomschreven situaties - zonder eerst een arts te raadplegen. Op die manier kunnen ze korter op de bal spelen.
Een nieuwe maatregel is ook dat de verpleegkundigen om de vier uur de pijn van de patiënt beoordelen aan de hand van de zogenaamde VAS-score, voluit Visuele Analoge Schaal-score. De patiënt duidt op een latje aan hoeveel pijn hij heeft, wat overeenstemt met een score van nul tot tien. Afhankelijk daarvan dient de verpleegkundige medicatie toe of raadpleegt ze een arts.
Tenslotte gaat de acute pijnverpleegkundige ook dagelijks langs bij de patiënten die na een pijnlijke operatie of ongeval tijdelijk een pijnpomp kregen. Ze gaat na of de pijnstilling voldoende is en of er geen bijwerkingen zijn.
Ook de psychische noden van de patiënt krijgen de nodige aandacht.
'Omdat ik soms meer tijd heb dan de arts of de verpleegkundige op de afdeling, doen patiënten al eens hun verhaal tegen mij. Een goed gesprek kan soms al veel verlichting brengen.'

Verpleegkundigen krijgen opleiding rond pijn

Hoe beter verpleegkundigen op de hoogte zijn van pijnproblemen, hoe efficiënter ze erop kunnen inspelen. Om de expertise en alertheid op dat vlak te verhogen, startte het UZA onlangs met de opleiding van referentieverpleegkundigen voor pijn. Per dienst krijgen twee verpleegkundigen bijscholing rond acute en chronische pijn, pijn bij kankerpatiënten en palliatieve zorgen.
Bedoeling is dat de referentieverpleegkundigen meer oog krijgen voor het probleem en in deze materie aanspreekpunt worden voor de andere verpleegkundigen. Drie keer per jaar komen alle referentieverpleegkundigen en de acute pijndienst samen voor bijkomende training en feedback. Op dit moment zijn er al op zeven diensten referentieverpleegkundigen aan de slag. Op termijn zullen ook de andere diensten volgen.

Wat je zelf kunt doen als pijnpatiënt

  • Hoe sneller een pijnprobleem behandeld wordt, hoe beter de resultaten. Blijf niet te lang met je klacht zitten, maar zoek tijdig medische hulp als de pijn niet overgaat.
  • Kom je voor het eerst naar het pijncentrum, vergeet dan niet de nodige documenten mee te brengen, zoals je verwijsbrief van de huisarts of eerder gemaakte foto's of scans. Ook een lijstje van medicatie die je op dit moment neemt, is nuttig. Vraag eventueel ook aan je huisarts of verwijzende arts je behandelingsvoorgeschiedenis op papier te zetten.
  • Therapietrouw is belangrijk voor het slagen van je behandeling. Vergeet dus niet de voorgeschreven geneesmiddelen in te nemen, en neem ze op de juiste tijdstippen.
  • Ga niet zelf experimenteren met medicatie. Een medicijn dat voor je buurvrouw wonderen verricht heeft, is daarom voor jou niet geschikt. Elke patiënt en elk pijnprobleem vragen om een individuele aanpak.
  • Kun je een afspraak met het pijncentrum niet nakomen, vergeet die dan niet af te bellen. Er zijn lange wachttijden en een andere patiënt met een dringend probleem is misschien blij de vrijgekomen plaats te kunnen innemen.
  • Heb je pijn na een operatie, meld dit dan aan de arts of verpleegkundige. Denk niet dat het erbij hoort. Onbehandelde pijn kan je genezing in de weg staan en op termijn zelfs chronisch worden.
  • Krijg je na een ingreep tijdelijk een pijnpomp, wees dan niet bang om die te gebruiken. Het toestel is zo afgesteld dat je jezelf nooit teveel medicatie kunt toedienen. Bedoeling is dat je volledig pijnvrij bent.

DOSSIER