U bent hier: Home • Alle onderwerpen • wetenschap
Artikels over "wetenschap"
Translationeel onderzoek: van muis tot mens
Oktober 2011UZA-onderzoekers helpen geneesmiddelen te ontwikkelen en testen technieken om ziekten op te sporen. Het UZA heeft de laatste jaren zwaar geïnvesteerd in beeldvorming, voor mensen en voor kleine proefdieren, om nieuwe technieken nog sneller bij mensen te kunnen inzetten. Van muis tot mens, maar hoe werkt dat?
Hype en hoogmoed
Oktober 2011In tijden van verlamming en onzekerheid is het gemakkelijker achteruit te kijken dan vooruit. Om Niels Bohr, Nobelprijswinnaar natuurkunde en vader van de nucleaire geneeskunde te citeren: ‘Voorspellen is moeilijk, vooral als het om de toekomst gaat.’ Daarom kijk ik 25 jaar terug, naar 1986, het jaar waarin ik aan de Universiteit Antwerpen begon te werken.
Hoop op beterschap
Juli 2011In december 2010 werd in Egypte een papyrusrol gevonden die de archeologen konden dateren rond 3000 voor Christus. Op die rol stond een vijfduizend jaar oud medisch voorschrift, waarschijnlijk het oudste ooit.
Genetica: 'Elke baby een genetisch paspoort'
Januari 2011In de hele wereld zijn er momenteel nog maar enkele mensen die hun genetische code helemaal kennen. Volgens prof. dr. Geert Mortier, diensthoofd van het Centrum Medische Genetica van het UZA, kan daar snel verandering in komen. Het is niet onwaarschijnlijk dat alle baby'tjes in de toekomst bij hun geboorte hun genetische code meekrijgen naar huis.
Alzheimer vroeg opsporen
Juli 2010Met een PET-scan, een techniek die specifieke lichaamsprocessen in beeld brengt, is het mogelijk de ziekte van Alzheimer in het prille beginstadium op te sporen.
Nieuwe spelregels voor biobanken
Juli 2010In ziekenhuizen zoals het UZA wordt heel wat menselijk materiaal opgeslagen, dat ook voor wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt. In 2008 kwam er een nieuwe wettelijke regeling en zowel de Vlaamse als de federale overheid stimuleren een efficiënter gebruik van het materiaal, om wetenschappelijke innovatie te bevorderen.
Revolutionaire techniek legt wittestofbanen bloot
Januari 2010De wittestofbanen van de hersenen, als het ware de informatiesnelwegen van ons brein, waren tot voor kort zo goed als onbekend terrein. De techniek Diffusion Tensor Imaging (DTI) brengt daar verandering in. Het zou wel eens de sleutel kunnen zijn tot een betere behandeling van tal van ziekten, van depressie tot multiple sclerose.
Wordt iedereen allergisch?
Januari 2010Allergieën zijn de laatste decennia aan een stevige opmars bezig. Wordt die opmars gestuit? Zijn er remedies op komst? Prof. dr. Didier Ebo ziet vooral op het vlak van diagnose grote vooruitgang.
Computertechnologie helpt bij diagnose
Januari 2010Zo’n 6 à 7.000 ziekten zijn zogenaamde weesziekten. Ze komen zo zelden voor dat de kennis over de ziekte wereldwijd verspreid zit en de patiënt vaak lang moet wachten op een definitieve diagnose. Daar wilden het UZA en IT-bedrijf IBM samen iets aan doen.
AUREA: op zoek naar evenwicht en astronauten
Januari 2010Het AUREA, het evenwichtslaboratorium van het UZA, staat wereldwijd bekend om zijn expertise. Zowel de ESA als de NASA, de Europese en de Amerikaanse ruimtevaartorganisaties, werken er graag mee samen. En als er ooit mensen op Mars rondlopen, zal het AUREA daarin een rol hebben gespeeld.
Stamcellen redden levens
April 2010Sinds kort worden ook stamcellen in een van de weefsel- en cellenbanken van het UZA opgeslagen. Waar komen deze flexibele cellen vandaan? Hoe worden ze afgezonderd of geoogst? En voor welke, soms levensreddende, therapieën worden ze ingezet?
Ingekapseld potentieel
April 2010Wat hebben cortisone, baarmoederhalsuitstrijkjes, de bar-code en het internet gemeen? Het zijn allemaal uitvindingen die hun oorsprong vinden in het universitair onderzoek vinden. Universiteiten zijn grote fabrieken van talent, ideeën en technologie.
Griep: laat u vaccineren!
Oktober 2009Nog nooit kreeg een griepvaccin zoveel aandacht als het aangekondigde vaccin tegen A/H1N1v, beter gekend als de Mexicaanse griep. Intussen blijft het voor risicogroepen even noodzakelijk om zich te beschermen tegen de ‘gewone’ griep. Enkele veel gestelde vragen op een rijtje.
30 jaar UZA: drie medische mijlpalen
Oktober 2009Wie vandaag ziek wordt of een ongeval krijgt, heeft veel meer kans op genezing dan 30 jaar geleden. Dat is onder meer te danken aan de betere behandeling van het hartinfarct, de introductie van de MUG (Medische Urgentie Groep) en de revolutie binnen de beeldvorming. Drie verhalen uit eerste hand.
De technologische samenzwering
Juli 2009De eerste technologische revolutie in de moderne biologie dateert van vijftig jaar geleden toen de structuur van DNA voor het eerst werd beschreven. Daaruit ontstond de biotechnologie. Tien jaar geleden legde de ontrafeling van het menselijke genoom de basis voor de ontdekking van de oorsprong van ziekten. Nu ontstaat een derde innovatiegolf: het samengaan van ingenieurswetenschappen en biologie.
Op mensen getest
Juli 2009Proefpersoon spelen voor de ontwikkeling van een nieuw vaccin, zonder daar veel geld voor krijgen: je moet het maar doen. Toch zijn er heel wat mensen met het hart op de juiste plaats die ertoe bereid zijn. Twee vrijwilligers en vier artsen van het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties (CEV, Universiteit Antwerpen) vertellen.
Snel infecties opsporen met sneltests
Juli 2009Prof. dr. Herman Goossens staat aan het hoofd van het labo klinische biologie in het UZA. Hij is een autoriteit, niet in het minst omdat hij de problematiek van de antibioticaresistentie onder de aandacht bracht. Hoe ziet hij zijn vakgebied evolueren?
Leverdialyse redt levens
Juli 2009Als de lever het acuut laat afweten, bood een dringende levertransplantatie tot voor kort de enige kans op overleving. Sommige van die patiënten kunnen nu ook geholpen worden met leverdialyse. Geen wondermiddel, maar wel een manier om kostbare tijd te winnen.
Genetische geheimen ontrafeld
Januari 2009Sinds kort biedt het UZA een nieuwe, doeltreffende techniek aan om de oorzaak van opeenvolgende miskramen te achterhalen. Ook zijn er vandaag meer mogelijkheden om het genetische waarom te onderzoeken bij kinderen met een mentale achterstand of meervoudige aangeboren afwijkingen.
Stamcellen maken hoornvlies weer doorzichtig
Januari 2009Een team oogartsen onder leiding van prof. dr. Marie-José Tassignon heeft begin september een baanbrekende operatie uitgevoerd. Uit stamcellen lieten ze een vlies groeien dat op het hoornvlies wordt getransplanteerd en daar de aangroei van ongewenst weefsel tegenhoudt. Goed nieuws voor een groep patiënten die tot nu weinig opties had.
Neuromodulatie: hersenprocessen onder controle
April 2009De zenuwbanen van de hersenen beïnvloeden: dat is in een notendop neuromodulatie, een techniek die zijn nut ruimschoots heeft bewezen in de behandeling van onder meer de ziekte van Parkinson, pijn en depressie. Maar de therapie roept ook ethische en maatschappelijke vragen op. Hoe maakbaar is de mens?
Vrees niet, ik heb een getuigschrift
oktober 2008Wordt het leven steeds gevaarlijker? Neen, maar toch zijn angst en risicoaversie vandaag meer geworden dan een emotionele reactie op gevaar. Ondertussen groeit de alternatieve geneeskunde. Beloftes over wonderlijk welzijn en mirakelgenezing groeien uit tot een mega-industrie.
Het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties (CEV)
juli 2008Dat kinderziekten als polio en dikoor vandaag nog nauwelijks voorkomen, hebben we volledig te danken aan vaccinatie. Het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties (CEV) binnen de Universiteit Antwerpen is voortdurend op zoek naar nieuwe en betere vaccins. Daarvoor werkt het samen met het UZA.
Foliumzuur beperkt schade na hartinfarct
juli 2008De schade na een hartinfarct beperken is een lang gekoesterde droom binnen de geneeskunde. Onderzoek van dr. An Moens van de dienst cardiologie, gepubliceerd in het toonaangevende vaktijdschrift Circulation, brengt dat doel een stuk dichterbij. De oplossing zou liggen bij het toedienen van grote doses foliumzuur.
Nieuwe behandeling aortaklepvernauwing
april 2008Een nieuwe aortaklep plaatsen kan in het UZA sinds kort via de lies, een oplossing voor sommige oudere patiënten die vanwege bijkomende medische problemen geen klassieke chirurgische aortaklepvervanging kunnen ondergaan. 'Ik beschouw dit als één van de belangrijkste ontwikkelingen sinds ik begin jaren negentig als interventiecardioloog gestart ben', zegt prof. dr. Johan Bosmans.
Hersenaneurysma's
september 2007Een hersenaneurysma is een plaatselijke uitstulping van een bloedvat in de hersenen, die aanleiding kan geven tot een hersenbloeding. 'Dankzij coiling, een relatief nieuwe en niet-ingrijpende techniek, blijft veel patiënten een zware operatie bespaard en komen meer mensen in aanmerking voor behandeling', zegt UZA-radioloog dr. Maurits Voormolen.
De dienst radiologie
september 2007De dienst radiologie van het UZA onderging in enkele jaren tijd een ware gedaantewisseling. Een vernieuwd toestellenpark, digitalisering en ingrijpende verbouwingen tilden de dienst naar een hoger niveau. 'Wij evolueren meer en meer naar een spildienst binnen het ziekenhuis', zegt prof. dr. Paul Parizel, diensthoofd radiologie.
Invloed van stress op depressie en CVS
september 2007Stress speelt een grote rol bij majeure depressieve stoornis (MDS) en het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS). Het verhoogt de kwetsbaarheid ervoor en kan ook een uitlokkende of onderhoudende factor zijn. Onderzoek naar het biologisch stresssysteem is dan ook nodig om meer inzicht te krijgen in deze aandoeningen en nieuwe behandelingen te ontwikkelen. UZA-psychiater dr. Filip Van Den Eede wijdde zijn doctoraat aan deze materie.
Borstkanker - nieuwe methode voor opsporen uitzaaiingen
september 2007Ongeveer één vrouw op de tien wordt ooit geconfronteerd met borstkanker. Dankzij toegenomen screening worden vandaag veel tumoren gevonden in een stadium dat er nog geen uitzaaiingen te vinden zijn. Toch hervalt vroeg of laat ook van die patiënten bijna dertig procent. Dr. Ina Benoy ging in haar doctoraat op zoek naar een gevoeliger methode voor het opsporen van uitgezaaide kankercellen in het bloed of het beenmerg.
Nieuw hartkatheterisatielabo operationeel
maart 2007De technologische ontwikkelingen op het vlak van medische beeldvorming en diagnose in de cardiologie zijn immens. Het UZA volgt deze evoluties nauwlettend op en verving begin 2007 één van de vier hartkatheterisatielabo's. De vernieuwde infrastructuur biedt zowel voordelen voor arts als patiënt. Prof. dr. Chris Vrints zet alles op een rijtje.
Automatisatie van klinisch labo in de pijplijn
maart 2007In 2006 introduceerde het klinisch laboratorium van het UZA de eerste automatenstraat voor de automatische analyse van stalen. Het is de bedoeling dat tegen 2008 meer dan 80% van de stalen via een volledig geautomatiseerd proces worden onderzocht. Een gesprek met prof. dr. Herman Goossens, diensthoofd klinische biologie in het UZA, en Manou Martin, apotheker-klinisch bioloog, die het project leidt.
Enzym maakt bloed geschikt voor iedereen
juni 2007Een team wetenschappers onder leiding van Hendrik Clausen van de universiteit van Kopenhagen ontdekte een enzym dat de bloedgroepen A, B en AB geschikt zou maken voor iedereen.
Centrum voor Celtherapie en Regeneratieve Geneeskunde (CCRG)
juni 2007Celtherapie is een jonge, veelbelovende tak binnen de geneeskunde. Met de oprichting van het Centrum voor Celtherapie en Regeneratieve Geneeskunde (CCRG) neemt het UZA het voortouw in het verkennen van nieuwe pistes. 'Het CCRG is een multidisciplinair platform waarmee we de basis willen leggen voor wat misschien ooit levensreddende therapieën kunnen worden', zegt prof. dr. Zwi Berneman, diensthoofd hematologie en medisch directeur van het CCRG.
Studie levert bewijs voor antibioticaresistentie
juni 2007De medische wereld waarschuwt al jaren voor het groeiende probleem van antibioticaresistentie. Dat kwistig gebruik van antibacteriële geneesmiddelen tot het ontstaan van resistente bacteriën leidt, werd al lang vermoed, maar was nooit echt aangetoond. Prof. dr. Herman Goossens, diensthoofd klinische biologie in het UZA, leverde voor het eerst het bewijs met een studie die wereldwijd weerklank vond.
Slaapapneu - tongankertje vermindert ademhalingspauzes
december 2007De dienst neus-keel-oor van het UZA ontwikkelde in samenwerking met een Amerikaans bedrijf een nieuwe, weinig ingrijpende chirurgische behandeling van slaapapneu, een slaapgebonden ademhalingsstoornis die gepaard gaat met snurken. Dankzij een haakje in de tong dat verbonden is met de onderkaak, worden de nachtelijke ademhalingspauzes aanzienlijk verminderd.
3T MRI-scanner
december 2007Met de 3T MRI-scanner, een nieuw type MRI-toestel met een superkrachtige magneet, verkent de dienst radiologie van het UZA nieuwe horizonten in de beeldvorming. De uitzonderlijke beeldkwaliteit stelt artsen in staat om onder meer subtiele afwijkingen in de hersenen of het ruggenmerg en beginnende kraakbeenletsels duidelijk zichtbaar te maken.
Robotchirurgie bij aorta-operaties
december 2007Robotchirurgie is in opmars. In 2007 zette de dienst thorax- en vaatheelkunde van het UZA als eerste in België de robot in om een verstopte buikslagader te opereren. 'Patiënten herstellen veel sneller, en in vergelijking met een klassieke kijkoperatie in de buik is het vlotter werken', zegt een tevreden dr. Jeroen Hendriks, vaatchirurg in het UZA.
Onderzoek naar slaapapneu
december 2007Slaapapneu is een ademhalingsstoornis waarbij de ademhaling tijdens de slaap regelmatig stilvalt, soms tot tientallen keren per uur. Met zijn doctoraatsonderzoek (2007) werpt dr. Olivier Vanderveken een volledig nieuw licht op het patroon en de behandeling van de aandoening.
UZA opent Antwerps Universitair Research centrum voor Evenwicht en Aerospace (AUREA)
oktober 2006Technieken ontwikkelen om het evenwichtssysteem zo breed mogelijk te evalueren, en zo astronauten en patiënten beter te kunnen helpen. Dat is de bedoeling van het op 28 juni 2006 ingehuldigde Antwerps Universitair Research centrum voor Evenwicht en Aerospace (AUREA), nagenoeg uniek in de wereld. Blikvanger van het centrum is een soort van grote centrifuge waarin mensen tegen een hoge snelheid kunnen ronddraaien en zo kunstmatige zwaartekracht ervaren.
Weefsel-MR meet bewegingen hart
oktober 2006Bij patiënten met een hartziekte is het erg belangrijk dat de hartfunctie en de vulling van het hart nauwkeurig worden gemeten. Lange tijd gebeurde die meting uitsluitend met een catheterisatie, later ook met echografie. UZA-cardioloog dr. Bernard Paelinck toonde met zijn proefschrift de mogelijkheden van een andere niet-ingrijpende techniek aan, meer bepaald de weefsel-MR.
Diabetes type 1 leidt al vroeg tot hart- en vaatafwijkingen
oktober 2006Mensen met diabetes type 1 lopen tot vijf keer meer risico op hart- en vaatziekten dan niet-diabetici.<br> UZA-kindercardioloog dr. Bert Suys onderzocht in het kader van zijn proefschrift in welke mate er op jonge leeftijd al afwijkingen te vinden zijn. Deze bleken inderdaad aanwezig. 'Het ultieme doel is een behandeling te vinden die het ontstaan van hart- en vaatziekten bij type 1-diabetici kan beperken of zelfs voorkomen', aldus Suys.
Generische geneesmiddelen in de lift
maart 2006Generische geneesmiddelen mogen dan even goed en minder duur zijn dan de originele producten, Belgische artsen en patiënten blijven vaak vasthouden aan hun vertrouwde merkmedicijnen. Om die gewoonte te doorbreken, start minister van Volksgezondheid Rudy Demotte in 2006 met een informatiecampagne.
Symposium huisartsen en oncologie (10 december 2005)
maart 2006Kanker is nooit het terrein van één dienst of specialist. Het UZA koos daarom voor een oncologisch zorgprogramma met verschillende clusters, die per type kanker specialisten uit diverse disciplines verenigen. Samenwerking met de huisarts is daarbij cruciaal. Tijdens het symposium huisartsen en oncologie op 10 december 2005 stelde het UZA zijn oncologisch zorgprogamma aan 87 huisartsen uit de regio voor.
Symposium duikgeneeskunde en duikveiligheid (3 december 2005)
maart 2006In 2005 belandden 47 duikers na een duikongeval in de hyperbare kamer van het UZA. Omdat er een grote nood is aan meer informatie rond veilig sportduiken, organiseerde de dienst spoedgevallen afgelopen najaar het symposium duikgeneeskunde en duikveiligheid. ‘Een klacht na een duik moet als een duikongeval beschouwd worden tot het tegendeel bewezen is’, beklemtonen caissonmeester Jurgen Galicia en cardiochirurg dr. Bernard Stockman, zelf gepassioneerde duikers.
Centrum voor Gerechtelijke Geneeskunde
juni 2006Met de opening van het Centrum voor Gerechtelijke Geneeskunde op 28 april 2006 zijn alle forensische activiteiten van het UZA - forensische pathologie, forensisch DNA-onderzoek en forensische psychiatrie - onder één dak gebracht. Binnen de forensische pathologie wint vooral het onderzoek van levende slachtoffers aan belang. 'Ook bij levende slachtoffers is het cruciaal er zo snel mogelijk een wetsdokter bij te halen', zegt medisch coördinator prof. dr. Werner Jacobs.
Mecenaatsfonds
juni 2006De medische wereld staat niet stil. Nieuwe technieken en behandelingen zien voortdurend het licht. Om als universitair ziekenhuis topgeneeskunde te kunnen aanbieden stuurt het UZA zijn medisch en niet-medisch personeel regelmatig voor opleidingen naar grote centra in binnen- en buitenland. Noodzakelijk... maar duur. Het in 1998 opgerichte mecenaatsfonds moet op dat vlak meer ademruimte creëren.
Geneeskundig onderzoek aan Universiteit Antwerpen
juni 2006Als universitair ziekenhuis draagt het UZA wetenschappelijk onderzoek hoog in het vaandel. De samenwerking met de Universiteit Antwerpen is op dat vlak een extra troef. 'De wetenschappelijke output van de Universiteit Antwerpen per onderzoeker ligt veertig procent hoger dan het Vlaamse gemiddelde. Die positie moeten we handhaven, en liefst nog verbeteren', vindt een ambitieuze vice-rector prof. dr. Dirk Van Dyck, die met plezier enkele toekomstplannen uit de doeken doet.
Lentecongres Belgische Vereniging voor Kinderneurologie 2006
juni 2006Het tweejaarlijkse lentecongres van de Belgische Vereniging voor Kinderneurologie, editie 2006, had een jubileumkarakter: de organisatoren, het UZA en het Koningin Paola Kinderziekenhuis Antwerpen, konden terugblikken op respectievelijk vijftien en twintig jaar kinderneurologie. De thema's die aan bod kwamen, waren beroertes bij kinderen, migraine op jonge leeftijd en de omstreden aandoening cerebrale folaat deficiëntie.
Research Club biedt forum aan onderzoekers
december 2006In een groot ziekenhuis als het UZA gebeurt er voortdurend onderzoek. Om artsen de kans te geven kennis te maken met het werk van collega-wetenschappers werd in 1988 de UZA Research Club opgericht. Een initiatief waaruit al vruchtbare samenwerkingsverbanden zijn voortgesproten, weet prof. dr. Gert Verpooten, diensthoofd nierziekten en een van de drijvende krachten achter de Research Club.
Symposium harttransplantatie (november 2006)
december 2006Na meer dan twaalf jaar harttransplantaties in het UZA gaven de diensten cardiochirurgie en cardiologie in het najaar van 2006 een stand van zaken tijdens een druk bijgewoond avondsymposium. Tot dan kregen 76 patiënten in het UZA een ruilhart. Nog 59 van hen waren op dat moment in leven.
UZA presenteert nieuwe medicatie voor obesitas (en zijn risico’s)
september 2005Prof. dr. Luc Van Gaal, diensthoofd diabetologie, metabole ziekten en nutritiepathologie in het UZA, was hoofdonderzoeker in een grootschalige Europese studie omtrent obesitas. Na twee jaar uitvoerig testen met rimonabant, een nieuwe benadering in het domein van obesitas, werden de resultaten van de studie gepubliceerd (Lancet april 2005). Van Gaal onderstreept het belang van dit nieuwe medicijn dat niet alleen gewichtsverlies veroorzaakt maar ook een reeks cardiovasculaire risicofactoren gunstig beïnvloedt. Volgend jaar komt rimonabant wellicht op de markt.
UZA investeert in snelle diagnose van kanker
september 2005Kankerpatiënten hebben veel belang bij een snelle en nauwkeurige diagnose. Het verhoogt hun genezingskansen, en voorkomt in sommige gevallen ook zinloze operaties. Met de aankoop van een PET-CT-scanner, een diagnostisch beeldtoestel dat de CT-scanner en de PET-scanner in één apparaat verenigt, schakelt het UZA op dat vlak naar een hogere versnelling. Het nieuwe toestel is uniek in de Antwerpse regio.
Oorsuizen, een hersenprobleem?
juli 2005Tinnitus of oorsuizen is een complexe aandoening waar 10 tot 15 % van de bevolking vroeg of laat mee te maken krijgt. Het onderzoek naar de onmiddellijke oorzaak staat al ver maar de behandelingen waren tot voor kort weinig bevredigend. In december 2002 onderging een eerste patient een implantatie van een hersenelektrode, op basis van een theoretisch model over het werkingsmechanisme van oorsuizen, dat dr. De Ridder, UZA-neurochirurg, voorstelt in zijn doctoraatsstudie. Op basis van hetzelfde theoretisch model kwam prof. dr. Paul Van de Heyning, diensthoofd NKO, eerder dit jaar eveneens tot succesvolle resultaten met het elektronisch oorimplantaat.
Terugkerende spataders te voorkomen?
juli 2005‘Spataders laten weghalen helpt niet, ze komen vroeg of laat toch terug...’ zegt de volksmond. Het is een uitspraak die personen met spataderklachten moedeloos maakt. UZA-flebologe dr. Marianne De Maeseneer behandelt al 17 jaar spataders en stelde vast dat inderdaad 5 tot 10% van haar patiënten na gemiddeld 5 jaar opnieuw klachten hadden, ondanks correct uitgevoerde chirurgie. Een ontmoedigende vaststelling, zowel voor de patiënt als voor de arts. Daarom ging dr. De Maeseneer op zoek naar de oorzaak van dit hoge aantal recidieven en een methode om een heringreep te voorkomen.
Studie naar nieuw geneesmiddel voor vroegtijdige zaadlozing
juli 2005Premature ejaculatie of vroegtijdige zaadlozing is een probleem waarmee nogal wat mannen kampen maar het is niet meteen hun favoriete gespreksonderwerp. Velen schrikken er dan ook voor terug om met dit probleem aan te kloppen bij een arts. Toch zijn er goede vooruitzichten. In 2005 neemt het UZA, samen met vier andere Belgische andrologische centra, deel aan een internationale studie die de werking van een nieuw en veelbelovend geneesmiddel test.
NKO-arts leidt ESA-onderzoeksproject
december 2005Niemand die eraan denkt als hij een astronaut of taikonaut heroïsch uit een ruimtecapsule ziet stappen, maar het is een feit dat veel ruimtevaarders tijdens hun vlucht met duizeligheid en misselijkheid kampen. Oorzaak daarvan is de gewichtloosheid in de ruimte.
ESPNIC-congres heeft aandacht voor dringend ziekenvervoer kinderen
december 2005Het jaarlijkse congres van de European Society of Paediatric and Neonatal Intensive Care (ESPNIC) vond in 2005 in Antwerpen plaats, onder voorzitterschap van prof.dr. José Ramet, diensthoofd pediatrie in het UZA en het Koningin Paola Kinderziekenhuis. Een onderwerp dat hoog op de agenda stond, was het dringende ziekenvervoer van kinderen. ‘Ik heb met eigen ogen gezien dat dit in sommige Europese landen allesbehalve goed georganiseerd is’, aldus Ramet.
Elektronisch oorimplantaat tegen oorsuizen
april 2005Oorsuizen komt voor bij 10 % van de bevolking. Bij 0,5 % is het oorsuizen zo luid en storend dat de patiënt het leven stilaan als ondraaglijk ervaart en gevoelens van angst en depressie opduiken. In het UZA ontwikkelde prof. dr. Paul Van de Heyning, diensthoofd N.K.O., met zijn team een nieuwe heelkundige behandeling tegen deze ernstige vorm van oorsuizen, namelijk via een elektronisch binnenoorimplantaat. Uit de resultaten van de eerste 10 behandelde patiënten blijkt dat de luidheid van het oorsuizen gemiddeld met 80 % daalde. Een UZA-wereldprimeur!
Robotica: balans
april 2005De chirurg aan een centrale console, een robot aan de operatietafel : in het UZA is dat beeld sinds 2002 geen science fiction meer. Het grote voordeel van het Da Vinci-roboticasysteem is dat het meer operaties via kijkgatchirurgie mogelijk maakt. Prof. dr. Guy Hubens, adjunct-diensthoofd abdominale heelkunde, maakt een balans.
Forensisch centrum
april 2005Gerechtelijke geneeskunde wordt alsmaar belangrijker in het UZA. Het forensisch centrum voert tot tweehonderd gerechtelijke autopsies per jaar uit, en startte eind 2002 met gerechtelijke DNA-analyses. Prof. dr. Werner Jacobs, afdelingshoofd gerechtelijke geneeskunde, en DNA-verantwoordelijke dr. Els Jehaes leggen uit waar het allemaal om draait.
Hartpomp houdt patiënt in leven tot transplantatie
november 2004De dienst cardiochirurgie van het UZA plantte in het voorjaar van 2004 een nieuw type hartpomp in bij een patiënt met levensbedreigende hartproblemen. Het kleine toestelletje nam een viertal maanden de pompfunctie van de linkerhartkamer over, net lang genoeg om de periode naar een levensreddende harttransplantatie te overbruggen.
Hartritmestoornissen sneller opsporen dankzij elektro-anatomische mapping
november 2004Patiënten die een ernstig hartinfarct hebben doorgemaakt, kampen vaak met hartritmestoornissen. De dienst cardiologie van het UZA maakt sinds 2003 gebruik van elektro-anatomische mapping, een gesofisticeerde techniek waarmee de arts de hartritmestoornissen nauwkeuriger kan opsporen en behandelen. ‘Het is als het ware een GPS voor de cardioloog’, zegt prof.dr.Christiaan Vrints, diensthoofd cardiologie in het UZA.
Cardiale CT-scan: nieuw wapen in strijd tegen hartinfarct
november 2004Op een niet-ingrijpende manier tot een snelle diagnose komen bij patiënten met een licht tot matig verhoogd risico op hart- en vaatziekten: dat is de bedoeling van de cardiale CT-scan, als het ware het snellere en slimmere broertje van de klassieke CT-scan. Het UZA kocht het apparaat als een van de eerste ziekenhuizen in België aan.
Gerechtelijke autopsies en DNA-onderzoek in nieuw forensisch centrum
juni 2004Gerechtelijke geneeskunde wint in het UZA steeds meer aan belang. Sinds 1999 worden er in het ziekenhuis regelmatig autopsies uitgevoerd in opdracht van het gerecht, en begin 2003 kwam daar DNA-onderzoek bij.
Vaccin tegen baarmoederhalskanker veelbelovend
juni 2004In België krijgen jaarlijks ongeveer zeshonderd vrouwen baarmoederhalskanker. Vandaag is er een veelbelovend vaccin, waarvan de werking de komende jaren getest wordt in een wereldwijde studie. Prof.dr. Wiebren Tjalma, UZA-gynaecoloog, coördineert het onderzoeksproject voor België.
Onderzoeksunit op UZA-campus
januari 2004Naast patiëntenzorg is onderzoek een tweede belangrijke peiler binnen het UZA. Eind 2003 werd binnen de muren van het ziekenhuis een klinische onderzoeksunit geopend, een project waarvoor het UZA een overeenkomst sloot met onderzoeksorganisatie SGS Biopharma. In deze unit worden de veiligheid en de werkzaamheid van nieuwe medicijnen getest.
Nieuwe echografietoestellen op de dienst gastro-enterologie hepatologie
oktober 2003De dienst maag-, darm- en leverziekten van het UZA vernieuwde in 2003 zijn volledige echografiepark. De oude apparatuur ruimde plaats voor hoogtechnologische toestellen met meer mogelijkheden en een scherpere beeldkwaliteit. De arts kan zo sneller en nauwkeuriger zijn diagnose stellen.
De dienst intensieve zorgen
oktober 2003Met een bevolking die alsmaar ouder wordt en de geneeskunde die steeds meer haar grenzen verlegt, neemt de behoefte aan intensieve zorgen wereldwijd toe. Ook in het UZA tekent dat fenomeen zich af. Om aan de stijgende vraag te voldoen breidde het ziekenhuis zijn dienst intensieve zorgen in 2003 met een vijfde eenheid uit, waarmee het aantal bedden van 30 naar 39 steeg. Wij gingen ter plaatse kennismaken met de dienst die wel eens het ziekenhuis van het ziekenhuis wordt genoemd.
Opsporing borstkanker: mammotomie vervangt operatie
juli 2003Vrouwen bij wie een stukje borstweefsel onderzocht moet worden omdat er op hun mammografie of echografie een afwijking te zien was, moesten in het verleden vaak een chirurgische ingreep ondergaan. De mammotoom, een diagnostisch instrument dat in 2003 op de dienst radiologie werd geïntroduceerd, maakt dat in de meeste gevallen overbodig. Het toestel laat de radioloog toe om relatief grote weefselstalen te verwijderen onder plaatselijke verdoving, zodat de patiënte nadien meteen weer naar huis kan.
De dienst endocrinologie
januari 2003Endocrinologie is niet meteen een tak van de geneeskunde die bij het grote publiek veel belletjes doet rinkelen. Nochtans draait het in deze discipline om ziektes die relatief veel mensen treffen. Schildklieraandoeningen, het probleem waarmee de dienst het meest te maken krijgt, duiken bij vier procent van de bevolking vroeg of laat op.
Klinische en gerechtelijke autopsies: wat is het verschil?
april 2003In het mortuarium van het UZA vinden dagelijks autopsies plaats. Oorspronkelijk waren dat uitsluitend klinische autopsies : dat zijn lijkschouwingen in opdracht van de behandelende arts, meestal bedoeld om de precieze doodsoorzaak te achterhalen en uitgevoerd op patiënten die in het UZA overleden zijn.<br> Sinds 1999 worden in het UZA echter ook gerechtelijke autopsies uitgevoerd. In dat geval gaat het niet om patiënten van het ziekenhuis, maar om zogenaamde gerechtelijke lijken, lichamen van verdachte of gewelddadige overlijdens. Gerechtelijke lijkschouwingen gebeuren in opdracht van het gerecht en hebben als doel meer klaarheid te scheppen over de aard van het overlijden. Een forensisch patholoog (patholoog die zich bezighoudt met strafrechtelijke expertises, ad) besteedt dan ook voornamelijk aandacht aan afwijkingen en verwondingen die - hoe klein ook - op kwaadaardig opzet kunnen wijzen.<br> Klinische autopsies worden in het UZA uitgevoerd door de dienst pathologische anatomie. De gerechtelijke lijkschouwingen behoren tot het takenpakket van de afdeling gerechtelijke geneeskunde. Deze afdeling maakt deel uit van de dienst pathologische anatomie, maar functioneert autonoom.
Registratie van weekdeeltumoren
april 2003Weekdeeltumoren - tumoren in de spieren, bloedvaten, zenuwen en andere zachte weefsels - zijn erg zeldzaam. Bij gevolg worden ze soms niet of te laat herkend door de arts of radioloog. Sinds 2001 loopt er een Belgisch project waarbij deze tumoren systematisch geregistreerd worden, om zo een grotere expertise op te bouwen. Professor dokter Arthur De Schepper, diensthoofd radiologie in het UZA, is promotor en drijvende kracht achter het initiatief, dat de naam Belgian Soft Tissue Neoplasm Registry (BSTNR) meekreeg.
Robotica: robot assisteert bij operatie
oktober 2002Een operatie waarbij de chirurg bepaalt wat er gebeurt maar een set robotarmen de instrumenten hanteert. Het lijkt futuristisch. Maar in het UZA is deze techniek realiteit. Dankzij het Da Vinci-roboticasysteem zullen steeds meer operaties via sleutelgatchirurgie kunnen gebeuren. Voor de patiënt betekent dat kleinere littekens en minder lang in het ziekenhuis liggen.
Generische geneesmiddelen
oktober 2002Een nieuw medicijn dat precies dezelfde werking heeft als het vertrouwde merk, maar een stuk goedkoper is. Je zou maar gek zijn om dat niet te kopen, zou je op het eerste gezicht denken. Toch blijven ziekenhuizen voorlopig voorzichtig als het om generische geneesmiddelen gaat. UZA-hoofdapotheker Paul Bruyneel legt uit hoe de markt van generische medicijnen in elkaar zit en welke politiek het UZA op dit vlak voert.
Sneller optreden bij hartstilstand met hartdefibrillator
juni 2002Bij een hartstilstand telt elke minuut. Dat geldt ook in ziekenhuizen, waar soms kostbare minuten verloren gaan voor het urgentieteam ter plaatse is. Om tijd te winnen bij reanimaties stelde het UZA aan elke verpleegeenheid een automatische hartdefibrillator ter beschikking. Die analyseert zelfstandig het hartritme en dient indien nodig elektrische schokken toe. Alle verpleegkundigen zijn opgeleid om met het toestel te werken.
Antibiotica - spaarzaamheid is de boodschap
juni 2002Antibiotica: jarenlang genoten ze het imago van wondermiddelen die je bij wijze van spreken maar van het apothekersschap te nemen had. Maar juist dat kwistige gebruik heeft ertoe geleid dat alsmaar meer bacteriën resistent worden tegen antibiotica. Steeds luider wordt dan ook voor een spaarzaam gebruik gepleit. Ook - of misschien beter vooral - ziekenhuizen ontsnappen niet aan het probleem. In het UZA krijgen alle artsen tweejaarlijks een handleiding met de nieuwste richtlijnen voor verantwoord antibioticagebruik.
Problemen bij ongeboren baby sneller opsporen via STAN-monitor en 3D-echografie
oktober 2001De dienst gynaecologie van het UZA haalde twee nieuwe technieken in huis. De STAN-monitor laat toe om tijdens de weeën de baby nauwkeuriger te bewaken en zo het aantal gevallen van zuurstoftekort te verminderen. De andere aanwinst is driedimensionale echografie, die een beter beeld oplevert van de foetus.
Scherper kijken dankzij nieuw röntgentoestel
december 2001De dienst hartziekten in het UZA beschikt sinds 2001 over een nieuw, hoogtechnologisch röntgentoestel dat toelaat om de kroonslagader van hartpatiënten veel nauwkeuriger in beeld te brengen. "Net alsof we vroeger zonder en nu mét bril kunnen kijken", aldus een opgetogen professor Chris Vrints, diensthoofd cardiologie in het UZA.